HÀNH TRÌNH 
dạy con trưởng thành trong thế kỷ 21

Dành cho các bậc cha mẹ mong muốn phát triển tài năng của con một cách toàn diện

HÀNH TRÌNH dạy con trưởng thành

Bước 1: Xác định năng khiếu của trẻ

Mục tiêu:

Nói đến việc phát hiện tài năng của trẻ có vẻ to tát nhưng các mẹ cứ hiểu nôm na rằng đó là ta hướng dẫn cho trẻ cảm nhận điều gì trẻ thích, điều gì trẻ làm mà không quan tâm tới thời gian và sau khi làm xong trẻ cảm thấy thực sự phấn khích.

Phương pháp:

Có rất nhiều bộ công cụ để giúp cha mẹ nhận diện rõ về năng khiếu của con như NLP, MBTI, DISC, PEC, nhân tướng học, trắc nghiệm vân tay, đánh giá 360 độ, tự đánh giá về chính mình...

Có người phải mất hàng năm trời, thậm chí cả  cuộc đời mà vẫn không tìm ra TÀI NĂNG của mình là gì? Tùy từng phương pháp và nỗ lực của từng người để xác định, rèn luyện tài năng của mình. Hãy coi việc phát hiện và rèn luyện TÀI NĂNG là một HÀNH TRÌNH để khám phá. Dưới dây là một số công cụ để giúp cha mẹ nhận diện rõ về năng khiếu của con như

+ Xác định loại hình thông minh cho trẻ Tiến sỹ Tâm lý Howard Gardner

+ Xác định tính cách đặc trưng của trẻ thông qua các bài test (VAK Ad – DISC)

+ Xác định xu hướng hành vi của trẻ thông qua các bài test (DISC)

+ Đánh giá 360 độ

+ Trắc nghiệm tính cách MBTI

+ Trắc nghiệm vân tay

Phát hiện  năng khiếu của trẻ

Bước 2: Cha mẹ hiểu và ủng hộ năng khiếu

Mục tiêu:

Chúng ta không khuyến khích việc đào tạo thần đồng, nhưng phụ huynh lại cần phải có sự quan tâm để nhận biết những khả năng đích thực của trẻ và tạo mọi điều kiện thuận lợi cho trẻ phát triển được những tài năng của mình một cách chắn chắn với sự ham thích và tính tự nguyện.

Phương pháp:

Cha mẹ cần quan sát xem con mình có năng khiếu hoặc khuynh hướng đặc biệt thích một hoạt động, lĩnh vực nào đó hay không. Trang Raising Children đưa ra một số cách giúp phụ huynh phát hiện và phát triển khả năng đặc biệt ở trẻ.

1. Xây dựng lịch trình riêng biệt
Mỗi người có thế mạnh riêng, nếu trẻ hoàn toàn không thích hoặc không có thế mạnh học các môn trên trường, cha mẹ nên giảm nhẹ khối lượng bài tập, thời gian học và khuyến khích trẻ làm những điều mình thích như vẽ, học đàn, chơi đá bóng...
Khi lựa chọn dụng cụ, đồ chơi, phụ huynh nên tìm kiếm những món đồ nhiều màu sắc, kích thích trí tưởng tượng và sáng tạo ở trẻ. Ngoài ra, cha mẹ có thể tìm mua sách viết về những lĩnh vực mà trẻ có năng khiếu, giúp trẻ học hỏi và mở rộng hiểu biết về lĩnh vực đó.

2. Khuyến khích sự tự lập
Sự tự lập, chủ động là một trong những yếu tố không thể thiếu đối với đứa trẻ muốn phát triển năng khiếu đặc biệt.
Khi biết con mình có thế mạnh về một lĩnh vực cụ thể, nhiệm vụ chính của cha mẹ là gợi mở, khuyến khích trẻ chủ động chứ không nên áp đặt. Ngay cả khi trẻ thích đàn piano, nếu phụ huynh yêu cầu trẻ chơi đàn quá nhiều trong ngày, điều đó chưa chắc mang lại kết quả tích cực mà có thể gây ra tác dụng ngược lại khi trẻ chán nản và sợ hãi.
3. Giới thiệu những kênh thông tin bổ ích
Với sự phát triển của công nghệ, cha mẹ có thể sử dụng các ứng dụng, website giáo dục để hỗ trợ trẻ phát triển tối đa năng khiếu.
Hãy giới thiệu tới con những website, kênh youtube... lành mạnh liên quan đến lĩnh vực trẻ yêu thích. Ngoài ra, cha mẹ nên kể về những tấm gương tiêu biểu, vượt lên hoàn cảnh để có được thành công trong lĩnh vực trẻ đang đam mê. Việc gợi mở một người để ngưỡng mộ và thần tượng giúp trẻ có thêm động lực để cố gắng và nỗ lực.

4. Ủng hộ những ý tượng khác biệt
Những đứa trẻ có năng khiếu bẩm sinh về một lĩnh vực cụ thể thường có suy nghĩ khác biệt, đôi khi có phần "dị" so với bạn bè cùng trang lứa.
Cha mẹ cần kiên nhẫn, lắng nghe và ủng hộ những ý tưởng khác biệt đó của con. Nếu kế hoạch của trẻ thật sự không ổn, hãy giúp con hiểu rằng nên thay đổi, giải thích cho con hiểu, không nên gạt đi và cho rằng những thứ đó thật nhảm nhí.
Đối với những đứa trẻ có khả năng khác biệt, không gì đáng quý bằng việc được cha mẹ lắng nghe và ủng hộ những ý tưởng "không giống ai" của mình.

B3: Xây dựng giá trị và niềm tin cho trẻ

Mục tiêu:

Sau khi trẻ nhận thức được thế mạnh, điểm yếu của chính bản thân mình, từ đó trẻ sẽ là người duy nhất biết rõ trẻ cần gì, ước mơ những gì, hi vọng điều gì cho cuộc sống. Nếu trẻ mất niềm tin trẻ sẽ chẳng còn ý chí, nghị lực để bước tiếp trên con đường trẻ đã chọn.

Phương pháp:


1. Chấp nhận tình trạng hiện tại
Nếu cha mẹ muốn vực dậy niềm tin cho trẻ, điều đầu tiên bạn cần làm chính là giúp trẻ chấp nhận tình trạng hiện tại của bạn. Hãy sống hòa hợp với nó, mọi sự phản kháng đều vô nghĩa, chỉ khi trẻ biết chấp nhận bạn mới có đủ nghị lực để thay đổi cuộc sống của mình. (Ví dụ: Trẻ bị điểm kém thì chỉ là điểm kém thôi. Không liên hệ việc điểm kém với sự ngu dốt hay kém cỏi nhé)

2. Nghĩ về những thành công trong quá khứ
Điều thứ hai để xây dựng niềm tin là hãy giúp trẻ nhìn vào quá khứ để có động lực trở lại. Hồi tưởng lại quá khứ và nhớ lại những điều tuyệt vời trẻ đã làm. Cha mẹ hãy kể lại những lần trẻ thành công theo cách đó điều gì cũng được.


3. Đừng để nỗi sợ hãi ngăn cản bạn
Sợ hãi chính là những dấu hiệu giả có vẻ như thật (“False Evidence Appearing Real”). Đó là điều cốt yếu nhất cản trở bạn vực dậy niềm tin của trẻ. Cha mẹ hãy giúp trẻ đối diện với nỗi sợ hãi và đừng để chúng ngăn cản trẻ thực hiện những mục tiêu của mình.
Ví dụ trẻ rất thích hát nhưng lại sợ đám đông, cha mẹ hãy giúp trẻ quay lại những video rồi nói cho trẻ nó tuyệt với như thế nào.


4. Có thái độ tích cực
Có thái độ tích cực đối với tất cả mọi thứ là cách nhanh nhất để vực dậy niềm tin vào chính mình. Hãy giúp trẻ học cách hài lòng cho dù trẻ là ai và hài lòng với những gì trẻ đang có. Điều quan trọng hãy luôn nhìn vào mặt tích cực và những điều tốt đẹp trên thế giới.


5. Tìm hiểu về các vĩ nhân – danh nhân thế giới
Không có gì có thể truyền cảm hứng mạnh mẽ hơn việc đọc hoặc nghe về những câu chuyện thành công của những nhân vật nổi tiếng, các vĩ nhân. Nó khiến trẻ thu hết mọi cảm đảm và sức mạnh để theo đuổi ước mơ và làm việc chăm chỉ để biến chúng thành hiện thực.

Bạn có muốn...

Tham gia Series hướng dẫn cách phát hiện năng khiếu của trẻ với mình qua email. Chương trình này mình có thể kết thúc bất cứ lúc nào..

Đăng ký ngay để bắt đầu hành trình bằng cách điền vào form bên dưới

Phát hiện năng khiếu của trẻ

Bước 4: Chiến lược phát triển tài năng cho trẻ

Mục tiêu:

Một “người giỏi” sẽ không thể là “người tài” khi cái “giỏi” đó là trời phú và chỉ nằm im ở dạng tiềm năng. Nghĩa là, một người cho dù thông minh, có tố chất đến mấy đi chăng nữa nhưng không chịu làm hoặc không có chiến lược đúng đắn thì tài năng đó sẽ bị thui chột.

Phương pháp:

Để xây dựng được chiến lược phát triển tài năng cho trẻ các bậc làm cha, làm mẹ cần hiểu rõ rồi sau đó hướng dẫn trẻ các bước để đạt được những điều mình đặt ra. Như vậy chiến lược chính là con đường để giúp ta đạt được mục tiêu nào đó.
Một ví dụ dễ dàng để trẻ có thể hình dung được cụm từ “CHIẾN LƯỢC”, hãy hình dung chúng ta cần phải tới 1 địa điểm nào đó (khu sinh thái) vậy ta cần hướng dẫn trẻ cách thức (con đường) để đến được nơi đó. Trước tiên phải xác định mình đang ở đâu (điểm A), mục tiêu ta ở đâu (điểm B), tiếp đến cần xác định lộ trình đi tới đó bằng việc xem bản đồ, google map hoặc hỏi đường. Sau đó nghiên cứu phương tiện để đi (đi xe đạp, thuê xe..), cuối cùng ta cần phải dự đoán các vật dụng cần thiết mang theo phù hợp với mục đích (mang đồ ăn, nước uống, áo mưa, đồ y tế...). Chúng ta cùng đi sâu vào từng bước để triển khai được chiến lược nhé.

1. Biết phương pháp thiết lập mục tiêu
Có nhiều phương pháp để thiết lập mục tiêu có thể được thiết kế từ đơn giản đến phức tạp, theo dõi những mục tiêu cá nhân (và của nhóm). Trong khuôn khổ bài hướng dẫn này mình xin liệt kê ra một số phương pháp tiêu biểu cho cha mẹ tham khảo.
+ Bản thiết lập mục tiêu dành cho trẻ em.
+ Bản thiết lập mục tiêu đơn giản
+ Bản thiết lập mục tiêu S.M.A.R.T (mục tiêu cá nhân)
+ Bản thiết lập thực thi mục tiêu (mục tiêu nhóm)

2. Xây dựng kế hoạch hành động
Có một câu nói nổi tiếng rằng dù bạn có mục tiêu nhưng không đề ra kế hoạch thực hiện thì đó cũng chỉ là mơ ước. Vậy kế hoạch hành động chính là phương pháp để đi đến mục tiêu đó một cách tối ưu nhất. Cũng giống như ví dụ đầu tiên kế hoạch hành động ở đây chính là xác định lộ trình để đến mục tiêu (tra bản đồ giấy, google map, hỏi người đã từng đến) để chúng ta có thể lên phương án tới đó một cách thuận tiện nhất (chọn phương tiện gì, mặc đồ gì, mang theo những gì..)
Trong nội dung bài chia sẻ này, mình xin hướng tới mục tiêu chung là phát triển tài năng do vậy sẽ liệt kê một số phương pháp áp dụng để loại bỏ rào cản trong việc tiếp thu kiến thức của trẻ.
+ Phương pháp đọc nhanh
+ Phương pháp ghi nhớ gia tốc (siêu trí nhớ)
+ Phương pháp ghi chép bằng sơ đồ tư duy
+ Phương pháp ôn bài tuyệt đỉnh.

3. Vượt qua rào cản hành động mạnh mẽ
Trước khi làm bất cứ điều gì mới mẻ không chỉ riêng trẻ mà hầu hết mọi người thường có cảm giác sợ hãi. Chính sợ hãi là điều ngăn cản ta để đạt mục tiêu đề ra vì nó đi kèm với những cảm giác lo lắng, hoang mang...
Giống như ví dụ lúc đầu trước khi bắt đầu chuyến đi rất có thể ta sẽ khởi sinh sợ hãi rằng trời sẽ mưa, xe hỏng, bị lạc đường... quá trời nỗi lo. Vậy để đạt được mục tiêu đặt ra ta cần hành động bất chấp nỗi sợ hãi, hành động bất chấp cảm xúc.

4. Tư duy tích cực và kiên định.
Tôi còn nhớ một bài hát của cố nhạc sỹ Trần Lập có một câu “Chặng đường nào trải bước trên hoa hồng, bàn chân cũng thấm đau vì những mũi gai”. Hành trình tới mục tiêu cũng vậy luôn có những chông gai và những thất bại tạm thời. Điều của chúng ta đó là cần hành động kiên trì và suy nghĩ lạc quan để thay đổi phương pháp tới mục tiêu. Coi mọi điều đang xảy ra với ta là để giúp ta trưởng thành và mạnh mẽ hơn. Còn nhớ một câu của người thầy tôi rằng “trải nghiệm tốt giúp ta mạnh mẽ, trải nghiệm xấu giúp ta mạnh mẽ hơn”.

Phát hiện năng khiếu của trẻ

Bước 5: Những kỹ năng cần thiết vào đời

Mục tiêu:

Để xây dựng được một tòa lâu đài thì việc đầu tiên cần làm đó là xây dựng một nền móng vững chắc. Tương tự như vậy, để học tập những kỹ năng chuyên môn, chuyên ngành trong tương lai các bậc làm cha, làm mẹ cần hướng dẫn con mình hiểu và rèn luyện được những kỹ năng thiết yếu để từ đó làm nền tảng xây dựng và phát triển các kỹ năng nâng cao khác.


Phương pháp:

Cha mẹ cần quan sát xem con mình có năng khiếu hoặc khuynh hướng đặc biệt thích một hoạt động, lĩnh vực nào đó hay không. Trang Raising Children đưa ra một số cách giúp phụ huynh phát hiện và phát triển khả năng đặc biệt ở trẻ.


1. Xây dựng lịch trình riêng biệt
Mỗi người có thế mạnh riêng, nếu trẻ hoàn toàn không thích hoặc không có thế mạnh học các môn trên trường, cha mẹ nên giảm nhẹ khối lượng bài tập, thời gian học và khuyến khích trẻ làm những điều mình thích như vẽ, học đàn, chơi đá bóng...
Khi lựa chọn dụng cụ, đồ chơi, phụ huynh nên tìm kiếm những món đồ nhiều màu sắc, kích thích trí tưởng tượng và sáng tạo ở trẻ. Ngoài ra, cha mẹ có thể tìm mua sách viết về những lĩnh vực mà trẻ có năng khiếu, giúp trẻ học hỏi và mở rộng hiểu biết về lĩnh vực đó.


2. Khuyến khích sự tự lập
Sự tự lập, chủ động là một trong những yếu tố không thể thiếu đối với đứa trẻ muốn phát triển năng khiếu đặc biệt.
Khi biết con mình có thế mạnh về một lĩnh vực cụ thể, nhiệm vụ chính của cha mẹ là gợi mở, khuyến khích trẻ chủ động chứ không nên áp đặt. Ngay cả khi trẻ thích đàn piano, nếu phụ huynh yêu cầu trẻ chơi đàn quá nhiều trong ngày, điều đó chưa chắc mang lại kết quả tích cực mà có thể gây ra tác dụng ngược lại khi trẻ chán nản và sợ hãi.

3. Giới thiệu những kênh thông tin bổ ích
Với sự phát triển của công nghệ, cha mẹ có thể sử dụng các ứng dụng, website giáo dục để hỗ trợ trẻ phát triển tối đa năng khiếu.
Hãy giới thiệu tới con những website, kênh youtube... lành mạnh liên quan đến lĩnh vực trẻ yêu thích. Ngoài ra, cha mẹ nên kể về những tấm gương tiêu biểu, vượt lên hoàn cảnh để có được thành công trong lĩnh vực trẻ đang đam mê. Việc gợi mở một người để ngưỡng mộ và thần tượng giúp trẻ có thêm động lực để cố gắng và nỗ lực.

4. Ủng hộ những ý tượng khác biệt
Những đứa trẻ có năng khiếu bẩm sinh về một lĩnh vực cụ thể thường có suy nghĩ khác biệt, đôi khi có phần "dị" so với bạn bè cùng trang lứa.
Cha mẹ cần kiên nhẫn, lắng nghe và ủng hộ những ý tưởng khác biệt đó của con. Nếu kế hoạch của trẻ thật sự không ổn, hãy giúp con hiểu rằng nên thay đổi, giải thích cho con hiểu, không nên gạt đi và cho rằng những thứ đó thật nhảm nhí.
Đối với những đứa trẻ có khả năng khác biệt, không gì đáng quý bằng việc được cha mẹ lắng nghe và ủng hộ những ý tưởng "không giống ai" của mình.

  • Kỹ năng giao tiếp 
  • Khả năng học hỏi và phân tích sâu (sự tự học)
  •  Quản lý thời gian
  • Khả năng làm việc nhóm
  •  Kiểm soát cảm xúc

B6: Tiêu chí chọn nghề phù hợp năng khiếu của trẻ

Mục tiêu:

Để xác định được nghề phù hợp cho trẻ cần một quá trình nhìn nhận sâu sắc chứ không phải ngày một ngày hai vì vậy các bậc làm cha, làm mẹ cần giúp con kết nối lại những mảnh ghép đã thực hiện từ bước 1 tới bước 5 bao gồm (TÀI NĂNG – TÍNH CÁCH - KỸ NĂNG) để từ đó đưa ra những tiêu chí lựa chọn nghề nghiệp phù hợp.

Phương pháp:

Cha mẹ nào cũng muốn con cái mình trở nên thành đạt trong tương lai do đó việc định hướng nghề nghiệp sớm là rất cần thiết và quan trọng. Thế nhưng, một số bậc phụ huynh lại rơi vào tình trạng ép con mình đi theo lộ trình đã vạch sẵn hay thực hiện tiếp ước mơ còn đang dang dở của người lớn khiến các em không chọn được chọn nghề theo nguyện vọng và năng lực bản thân. Vậy, nên định hướng nghề như thế nào cho đúng để giúp các con thành công?
+ Nghề đó phải phù hợp với khả năng sở trường của trẻ (Cái này các bậc cha mẹ đã cùng con xác định và rèn luyện từ bước trước)
+ Môi trường làm nghề đó phải có những mẫu người con thích làm việc (cùng chung lý tưởng, mục tiêu và giao thoa về tính cách)
+ Nghề đó phải mang lại ý nghĩa tích cực cho xã hội và môi trường. 

Các chuyên gia hỗ trợ trên hành trình

Tiến sĩ Kỷ lục gia Thế giới Trần Quốc Phúc là Nhà sáng lập học viện đào tạo Richser Academy. Chủ tịch công ty cổ phần Cho Bạn Cho Con (CBCC).Tác giả bộ tác phẩm về giáo dục nhân cách, đức tính và thói quen thành đạt cho con trẻ mang tên “Vườn Tâm Hồn”. Được Viện Nội dung Kỷ lục Thế giới trao giải vàng Cống hiến dành cho Nội dung tác phẩm kỷ lục có giá trị về giáo dục." 


TS. Kỷ lục gia Thế giới Trần Quốc Phúc

Chuyên gia hàng đầu tại Việt Nam về huấn luyện nuôi dạy con trẻ thành công.

Thầy Nguyễn Phùng Phong là Sáng lập Trung tâm Đào tạo Giáo dục Tâm Trí Lực. Đạt thành tựu: Kỉ lục gia siêu trí nhớ thế giới năm 2016, kỉ lục gia siêu trí nhớ Việt Nam năm 2015. Kinh nghiệm là giảng viên đào tạo phương pháp ghi nhớ trên toàn hệ thống trường Quốc tế Châu Á Thái Bình Dương, Trung tâm Adam Khoo Việt Nam


TS. Kỷ lục gia Thế giới Nguyễn Phùng Phong

Chuyên gia hàng đầu tại Việt Nam về huấn luyện nuôi dạy con trẻ thành công.

Th.S Lê Ngọc Bảo Trâm hiện đang công tác tại Đoàn chuyên gia Tâm lý SUNNYCARE là đơn vị thực hiện chuyên môn về nghiên cứu, ứng dụng Khoa học Tâm lý và Giáo dục trong và ngoài nước, giúp từng cá nhân có thể phát triển tối đa khả năng và khơi dậy niềm đam mê sáng tạo để học tập và làm việc hiệu quả, giúp họ lấy lại niềm tin vào cuộc sống, thoải mái hơn, hạnh phúc và thành công hơn.


Th.S Lê Ngọc Bảo Trâm

Chuyên gia tâm lý

Chốt lại:

Dạy con khôn lớn trưởng thành thật sự không quá khó nếu bạn biết cách và được định hướng đúng.

Mình tin rằng nếu các chuyên gia bên mình có khả năng giúp đỡ cho các bậc làm cha, làm mẹ biết cách phát hiện năng khiếu và phát triển tài năng cho trẻ. 

Sắp tới mình sẽ mở hệ thống "Dạy Con Hay Team" để giúp các bậc cha mẹ tiết kiệm thời gian tự mày mò tìm kiếm phương pháp nuôi dạy con hiệu quả.  

Tài thời điểm hiện tại bạn đang xem bài viết này có thể tham gia Series hướng dẫn cách phát hiện năng khiếu của trẻ với mình qua email.

Nếu bạn có bất kỳ thắc mắc nào, hãy tự tin bình luận bên dưới để mình giải đáp cho bạn trong vòng 24 giờ.